بک شیت تنفسی، لایه‌ی بیرونی پوشک، نوار بهداشتی و بسیاری از محصولات بهداشتی جذبی است که دو کار به‌ظاهر متضاد را هم‌زمان انجام می‌دهد: بخار آب و هوا را عبور می‌دهد، اما مایع را نگه می‌دارد. همین ویژگی باعث شده فیلم تنفسی در دهه‌های اخیر جایگزین فیلم‌های کاملاً بسته در محصولات باکیفیت شود. در این راهنما با ساختار، مکانیزم عملکرد، مشخصات فنی و کاربردهای این فیلم آشنا می‌شوید.
بک شیت تنفسی چیست؟
بک شیت (Backsheet) به لایه‌ی بیرونی یک محصول بهداشتی جذبی گفته می‌شود؛ لایه‌ای که پشت هسته‌ی جاذب قرار می‌گیرد و جلوی نشت مایع به لباس و ملحفه را می‌گیرد. بک شیت تنفسی نوعی از این لایه است که علاوه بر ایجاد سد در برابر مایع، به بخار آب اجازه‌ی عبور می‌دهد.
ساختار فیلم تنفسی
رایج‌ترین فیلم تنفسی مورد استفاده در بازار، فیلم پلی‌اتیلن (PE) پرشده با پودر کربنات کلسیم است. این فیلم معمولاً به‌صورت تک‌لایه یا چندلایه تولید می‌شود و برای بهبود حس پارچه‌ای و استحکام، اغلب روی یک لایه‌ی اسپان باند لمینت می‌شود.
تفاوت بک شیت تنفسی و غیرتنفسی
در بک شیت غیرتنفسی، فیلم کاملاً بسته است و هیچ بخاری از آن عبور نمی‌کند. این نوع فیلم در کاربردهایی که سد کامل لازم است مناسب است. برای آشنایی با پارامترهای انتخاب آن، راهنمای فیلم غیر تنفسی را ببینید.
مکانیزم تنفس‌پذیری: هوا چگونه از فیلم عبور می‌کند؟
فیلم تنفس‌پذیر پلی‌اتیلن در دو مرحله ساخته می‌شود. ابتدا پلی‌اتیلن با درصد بالایی از ذرات کربنات کلسیم مخلوط و به شکل فیلم اکسترود می‌شود. سپس فیلم در جهت ماشین (MD) کشیده می‌شود. در این کشش، پلیمر در اطراف هر ذره از آن جدا می‌شود و ریزحفره‌هایی پدید می‌آید که در سراسر فیلم پخش شده‌اند.
اصل کار بر تفاوت اندازه استوار است: مولکول‌های بخار آب بسیار کوچک‌تر از حفره‌ها هستند و عبور می‌کنند، اما قطره‌ی مایع به‌دلیل کشش سطحی و اندازه‌ی بزرگ‌ترش از این حفره‌ها رد نمی‌شود. برای مطالعه‌ی بیشتر درباره‌ی فرایند تولید، می‌توانید مقاله‌ی فرآیند پردازش و تولید فیلم تنفسی PE را بخوانید.
پارچه تنفسی چیست؟
اگر می‌پرسید پارچه تنفسی چیست، پاسخ ساده این است: ساختاری که اجازه‌ی عبور هوا و بخار آب را می‌دهد. در صنعت بهداشت، پارچه تنفسی معمولاً یک لمینت است؛ یعنی فیلم تنفسی که با یک لایه‌ی بی‌بافت مانند خرید عمده اسپان باند ترکیب شده است. فیلم، سد مایع را تأمین می‌کند و بی‌بافت، لمس نرم و پارچه‌ای را. برای آشنایی با خانواده‌ی این مواد، صفحه‌ی منسوجات بی‌بافت را ببینید.
چرا بک شیت تنفسی در پوشک و محصولات بهداشتی اهمیت دارد؟
پوست در تماس طولانی با رطوبت و گرما آسیب‌پذیر می‌شود. فیلم تنفسی پوشک با خروج بخار از داخل محصول، محیط تماس با پوست را خشک‌تر و خنک‌تر نگه می‌دارد. مزیت‌های اصلی آن عبارت‌اند از:
- کاهش رطوبت و گرمای محبوس‌شده و در نتیجه کم شدن خطر سوزش و التهاب پوست
- حفظ سد مایع و جلوگیری از نشت
- راحتی بیشتر در استفاده‌ی طولانی‌مدت
- امکان تولید محصولات نازک‌تر با حس نزدیک به پارچه
کاربرد بک شیت تنفسی در پوشک و محصولات بهداشتی
پوشک کودک
در پوشک نوزاد و کودک، پوست حساس‌تر است و تماس طولانی با رطوبت مشکل‌ساز می‌شود. بک شیت تنفسی در این محصول، هم نقش سد مایع را دارد و هم جریان هوا را برقرار می‌کند.
پوشک بزرگسال
پوشک بزرگسال برای ساعت‌های طولانی استفاده می‌شود و بیماران بستری یا کم‌تحرک بیشتر در معرض زخم بستر و التهاب پوستی هستند. به همین دلیل بک شیت تنفسی در این بازار رو به رشد اهمیت ویژه‌ای دارد.
نوار بهداشتی
در نوار بهداشتی نیز لایه‌ی پشتی تنفسی به کاهش حس گرما و رطوبت کمک می‌کند. برای آشنایی با لایه‌ی روی هسته در همین محصول، مقاله‌ی تکنولوژی نانوون در نوار بهداشتی را مطالعه کنید.
سایر کاربردها
فیلم تنفسی در پوشش‌های پزشکی، لباس‌ها و پوشش‌های یک‌بار مصرف و برخی بسته‌بندی‌ها نیز به‌کار می‌رود؛ جایی که عبور بخار و سد مایع هم‌زمان لازم است.
مقایسه‌ی بک شیت تنفسی و غیرتنفسی
| ویژگی | بک شیت تنفسی | بک شیت غیرتنفسی |
|---|---|---|
| عبور بخار آب | دارد (بر اساس WVTR) | ندارد |
| سد در برابر مایع | دارد | دارد |
| راحتی و خشکی پوست | بیشتر | کمتر |
| کاربرد رایج | پوشک، نوار بهداشتی، پوشش‌های پزشکی | کاربردهایی که سد کامل لازم است |
| ساختار | فیلم PE پرشده با کربنات کلسیم و ریزحفره | فیلم پیوسته و بدون حفره |
مشخصات فنی مهم هنگام انتخاب بک شیت تنفسی
مقادیر زیر در بازار متفاوت‌اند و بسته به گرید تغییر می‌کنند؛ مشخصات دقیق را باید از دیتاشیت تولیدکننده دریافت کرد.
- WVTR (نرخ عبور بخار آب): شاخص اصلی تنفس‌پذیری که بر حسب گرم بر مترمربع در ۲۴ ساعت گزارش می‌شود
- مقاومت در برابر نفوذ مایع: نشان می‌دهد فیلم تا چه فشاری از نشت جلوگیری می‌کند
- گرماژ و ضخامت: بر هزینه، نرمی و حس محصول نهایی اثر می‌گذارد
- استحکام کششی در جهت MD و TD: برای عملکرد پایدار روی خط تولید و لمینت لازم است
بک شیت تنفسی پوشش‌های مصنوعی فن‌آور
پوشش‌های مصنوعی فن‌آور، تنها تولیدکننده‌ی فیلم تنفسی در ایران است. این یعنی خریداران محصولات بهداشتی می‌توانند بک شیت را مستقیم از کارخانه تهیه کنند، بدون اتکا به واردات و بدون واسطه. در انتخاب بک شیت، همکاری با تولیدکننده‌ی مستقیم امکان تنظیم گرماژ، WVTR و عرض رول را با نیاز خط تولید فراهم می‌کند. برای مشاهده‌ی مشخصات و گریدهای موجود، صفحه‌ی بک شیت تنفسی را ببینید.
جمع‌بندی
بک شیت تنفسی، فیلمی میکروحفره‌دار از جنس پلی‌اتیلن است که بخار را عبور می‌دهد و مایع را نگه می‌دارد. همین ویژگی آن را به لایه‌ی بیرونی اصلی پوشک کودک و بزرگسال، نوار بهداشتی و چند محصول پزشکی تبدیل کرده است. هنگام انتخاب، به WVTR، مقاومت در برابر مایع، گرماژ و استحکام توجه کنید و ترجیحاً از تولیدکننده‌ی مستقیم تأمین کنید.
مشاوره و ارتباط با ما
برای دریافت اطلاعات بیشتر، با ما در تماس باشید.
سؤالات متداول
بک شیت تنفسی چیست؟
بک شیت تنفسی لایه‌ی بیرونی پوشک و محصولات بهداشتی است که بخار آب را عبور می‌دهد، اما از نفوذ مایع جلوگیری می‌کند. جنس رایج آن فیلم پلی‌اتیلن پرشده با کربنات کلسیم و دارای ریزحفره است.
فرق فیلم تنفسی با فیلم غیرتنفسی چیست؟
هر دو مانع نشت مایع می‌شوند، اما فیلم تنفسی بخار آب را از خود عبور می‌دهد و فیلم غیرتنفسی کاملاً بسته است. به همین دلیل فیلم تنفسی راحتی بیشتری برای پوست فراهم می‌کند.
چرا پوشک باید بک شیت تنفسی داشته باشد؟
چون رطوبت و گرمای محبوس‌شده در تماس با پوست باعث سوزش و التهاب می‌شود. بک شیت تنفسی با خروج بخار، محیط تماس را خشک‌تر نگه می‌دارد.
WVTR در فیلم تنفسی یعنی چه؟
WVTR مخفف Water Vapor Transmission Rate و نشان‌دهنده‌ی مقدار بخار آبی است که در ۲۴ ساعت از یک مترمربع فیلم عبور می‌کند. هرچه این عدد بیشتر باشد، فیلم تنفس‌پذیرتر است.
آیا می‌شود بک شیت تنفسی را مستقیم از کارخانه خرید؟
بله. پوشش‌های مصنوعی فن‌آور به‌عنوان تولیدکننده‌ی مستقیم، بک شیت تنفسی را بدون واسطه عرضه می‌کند و برای دریافت قیمت و مشخصات می‌توانید از طریق فرم استعلام یا تماس مستقیم اقدام کنید.