تعریف پلی پروپن
پلی پروپیلن PP یک پلیمر ترموپلاستیک سخت و بلورین است که از مونومر پروپیلن تولید می شود. پلی پروپیلن PP یک رزین هیدروکربنی خطی می باشد که ساختار آن به شکل زیر است:
- جان هنری، مدیر عامل شرکت تکوان -

پلی پروپیلن یک پلیمر از خانواده پلی اولفین ها محسوب می گردد. یکی از پرکاربردترین پلیمرهای موجود در صنعت به شمار می رود.
در مقاله زیر درباره انواع پلی پروپیلن و همچنین کاربردهای پلی پروپیلن، ویژگی ها ئ خواص آن ها خواهیم پرداخت.
امروزه از پلی پروپیلن هم در شکل پلاستیک و هم در شکل الیاف استفاده می شود.
پلی پروپیلن PP کم ترین دانسیته بین انواع پلیمر های رایج را دارا می باشد. تولید کنندگان بزرگی در ایران و همچنین در دنیا به سنتز این پلیمر می پردازند، مانند SABIC, Exxon, RTP Company و ...
امروزه بیش از 18000 گرید مختلف پلی پروپیلن PP در دنیا توسط بیش از 350 شرکت تولید می شود.
همانطور که گفته شد، پلی پروپیلن از پلیمریزاسیون مونومر پروپیلن ساخته می شود. از کاتالیست های زیگلر ناتا و متالوسن می توان در تولید آن استفاده کرد.
بر اساس آرایش فضایی زنجیره ها، پلی پروپیلن PP بسته به نحوه قرارگیری گروه متیل (CH3) می تواند به شکل های زیر موجود باشد:
اتاکتیک (Atactic PP): گروه متیل به صورت تصادفی در هر دو طرف زنجیره کربنی قرار دارند.
ایزوتاکتیک (Iso tactic PP): گروه های متیل همه در یک طرف زنجیره کربنی قرار می گیرند.
سیندیوتاکتیک (Syndio PP): گروه های متیل به صورت یک در میان دو طرف زنجیره کربنی قرار می گیرند.
انواع پلی پروپیلن
پلی پروپیلن به دو صورت هموپلیمر پلی پروپیلن و کوپلیمر پلی پروپیلن در بازار موجود است که در زیر به شرح مختصر آن ها می پردازیم:
پلی پروپیلن هموپلیمر (PP Homopolymer (PP-H:
در کاربردهای عمومی از این نوع پلی پروپیلن استفاده می شود. پلی پروپیلن همو تنها شامل مونومر پروپیلن می باشد و به شکل نیمه کریستالی و جامد موجود است. در کاربردهایی مانند بسته بندی، منسوج، لوله و صنایع خودرو از پلی پروپیلن همو PP-H استفاده می گردد.
پلی پروپیلن کوپلیمر PP Copolymer:
وقتی در ساختار پلی پروپیلن از مونومر دیگری به جز مونومر پروپیلن استفاده شود (معمولا اتان)، پلی پروپیلن کوپلیمر خواهیم داشت. کوپلیمر پلی پروپیلن خود به دو دسته تقسیم بندی می شود:کوپلیمر پلی پروپیلن تصادفی (رندوم) PP-R و کوپلیمر پلی پروپیلن بلاک(دسته ای) PP-B
کوپلیمر پلی پروپیلن تصادفی PP-R
: از پلیمریزاسیون اتن و پروپن تولید می شود و مقدار اتن معمولا تا حداکثر 6 درصد جرمی استفاده می شود. علت نامگذاری کوپلیمر رندوم این است که ترتیب قرارگیری پروپن و اتن به شکل تصادفی و بی قاعده است. این نوع کوپلیمر پلی پروپیلن منعطف تر و از لحاظ خواص نوری شفاف ترمی باشند و به همین دلیل در محصولاتی که ظاهری عالی نیاز دارند از این PP-R استفاده می گردد.
کوپلیمر پلی پروپین دسته ای PP-B
در این نوع کوپلیمر نیز اتن استفاده شده و معمولا مقدار آن از اتن موجود در PP-R بیش تر است و حدود 5 الی 15 درصد از آن استفاده می شود. مونومر ها به صورت دسته ای در زنجیره اصلی قرار می گیرند. این نظم قرارگیری باعث می شود تا پلی پروپیلن حاصله سخت تر شده و شکنندگی کم تری نسبت به نوع PP-R داشته باشد به همین دلیل در صنایعی که نیاز به استحکام بالا دارد استفاده می شوند.


خواص انواع پلی پروپیلن
- نقطه ذوب: هموپلیمر: 165-160 درجه سلسیوس
کوپلیمر: 159-135 درجه سلسیوس
- دانسیته (چگالی): هموپلیمر: 0/908-0/904 گرم بر سانتیمتر مکعب
کوپلیمر رندوم: 0/908-0/904 گرم بر سانتیمتر مکعب
کوپلیمر مقاوم به ضربه: 0/900-0/898 گرم بر سانتیمتر مکعب
- مقاومت به مواد شیمیایی: پلی پروپیلن مقاومت عالی به اسید، الکل و باز دارد، مقاومت خوبی به آلدهید ها، استرها، هیدروکربن های آلیفاتیک و کتون ها دارد. همچنین پلی پروپیلن مقاومت محدود و کمی به هیدروکربن های آروماتیک و هالوژنه از خود نشان می دهد.
- اشتعال پذیری: پلی پروپیلن اشتعال پذیری بالایی دارد
- پلی پروپیلن مقاومت خوبی به رشد ترک محیطی دارد.
- پلی پروپیلن به حملات میکروبی مانند کپک و باکتری حساس است.
- پلی پروپیلن به بخار استریلیزاسیون مقاومت خوبی دارد.
کاربردهای پلی پروپیلن
- صنعت بسته بندی: پلی پروپپیلن در برابر بخار و رطوبت مانع خوبی می باشد، استحکام بالایی دارد و پرداخت کاری نهایی مناسبی دارد . همچنین قیمت نسبتا پایینی دارد. این ویژگی ها سبب می شود تا پلی پروپیلن در صنعت بسته بندی پلیمر محبوبی باشد. از پلی پروپیلن به صورت ظروف منعطف و نیز سخت استفاده می شود. در بسته بندی منعطف به دلیل اینکه فیلم پلی پروپیلن شفافیت نوری عالی دارد و نفوذ بخار و رطوبت در آن کم استفاده فراوانی دارد.
- کالاهای مصرفی: پلی پروپیلن در لوازم خانگی پلاستیکی و روزمره کاربرد بسیار زیادی دارد.
- صنعت خودروسازی: به علت قسمت نسبتا پایین، خواص مکانیکی مناسب و قالبگیری آسان، از پلی پروپیلن در صنعت خودرو سازی استفاده فراوانی می شود. قاب باتری، بامپر، آستر گلگیر، تزیینات داخلی، تزیینات درب و...
- الیاف و پارچه: مقدار قابل توجهی از پلی پروپیلن مصرفی در صنایع الیاف و پارچه می باشد. استحکام بالا؛ نفوذ آب و بخار آب پایین پلی پروپیلن را به پلیمری محبوب در این زمینه تبدیل کرده است.
